VÌ SAO TẦN THUỶ HOÀNG KHÔNG LẬP HẬU?
Nhìn
chung, các đế vương cổ đại Trung Quốc khi đăng cơ liền lập Hậu. nhưng Tần Thuỷ
Hoàng 秦始皇 đến cuối đời vẫn chưa từng lập Hậu, để viên lăng Tần
Thuỷ Hoàng chỉ có một ngôi mộ độc tôn, không có mộ Hoàng hậu. Rốt cuộc vì
nguyên nhân gì khiến Tần Thuỷ Hoàng không lập hậu?
Đối với
bí ẩn việc Tần Thuỷ Hoàng không lập Hậu, ngàn năm nay, các học giả trong lịch sử
tranh luận không thôi. Có học giả chỉ ra rằng, Tần Thuỷ Hoàng không lập hậu có
khả năng là do bởi trong thời gian ông ta trị vì, chính cục trong nội bộ nước Tần
luôn không ổn định, chiến tranh kiêm tính thường xảy ra, khiến Thuỷ Hoàng coi
nhẹ đại sự lập Hậu. Nhưng, năm 2004, các học giả lịch sử khi tham gia “Tần dũng
học đệ lục giới học thuật nghiên thảo hội” 秦俑学弟六届学术研讨会 đã đưa ra những cách nhìn khác nhau. Họ cho rằng, việc
lập Hậu quan hệ với việc kiến thiết chính quyền vương triều Tần, Tần Thuỷ Hoàng
không lập Hậu không phải là do ông ta không coi trọng, hoặc là Hoàng thái hậu
không bận tâm lo nghĩ đến, hoặc là các đại thần không làm hết chức trách, mà
nguyên nhân căn bản là ở chỗ sự thiếu sót trong tính cách của Doanh Chính 嬴政 cùng ảnh hưởng hoàn cảnh gia đình.
Theo sự
phân tích của Trương Mẫn 张敏, phó nghiên cứu
viên của Viện bảo tàng Tần binh mã dũng (Tần binh mã dũng bác vật quán 秦兵马俑博物馆), Tần Thuỷ Hoàng 13 tuổi đăng cơ đến năm 22 tuổi đích
thân xử lí chính sự. Những ngày tháng thái bình trong 9 năm đó, nguyên nhân Tần
Thuỷ Hoàng không lập Hậu có liên quan tới việc ông ta truy cầu trường sinh bất
lão và mĩ nữ trong hậu cung quá nhiều. Thời gian Tần Thuỷ Hoàng tại vị từng 4 lần
tuần thị đất cũ của 6 nước, trong đó 3 lần triệu kiến phương sĩ để cầu thuốc
trường sinh bất lão, thậm chí còn phái Từ Phúc 徐福
dẫn 3000 đồng nam đồng nữ ra núi thần ở biển đông tìm thuốc. Các hoàng đế cổ đại
lập Hậu, trên một trình độ lớn đều xuất phát từ sự lo nghĩ phải có hoàng tử kế
thừa hoàng vị cho ngày sau. Tần Thuỷ Hoàng lúc bấy giờ đang có nguyện vọng trường
sinh bất tử, cho nên ở một chừng mực nào đó kéo dài tiến trình lập Hậu là rất
có khả năng.
Phó
nghiên cứu viên Trương Mẫn còn nói rằng:
Do ngầm ảnh hưởng tâm lí oán mẫu thân mà cừu
thù nữ giới, khiến Tần Thuỷ Hoàng sau khi trưởng thành, năng lực hôn nhân chưa
phát triển mạnh mẽ. Trong cung nhiều phi tần, chỉ có thể thoả mãn nhu cầu sinh
lí. Do hành vi của mẫu thân mà hình thành sự chướng ngại tâm lí, đó là một
trong những nhân tố quan trọng khiến Tần Thuỷ Hoàng kéo dài việc lập Hậu.
Nói đến
đây, chúng ta cần phải nói rõ sự việc của Triệu Cơ 赵姬
với Lao Ải 嫪毐. Theo sử liệu ghi chép, mẹ ruột của Tần Thuỷ Hoàng là
Triệu Cơ, có một lần sơ ý đã dâm loạn cùng Lao Ải nơi hậu cung. Lúc đầu, Tần
Thuỷ Hoàng còn nhỏ không biết sự việc này. Ông nghe lời mẫu hậu, mời bà dời đến
Ung cung 雍宫. Từ đó mẹ con không ở cùng nhau. Tại Ung cung, Triệu
Cơ phóng túng, không kiêng sợ, cứ dâm loạn cùng Lao Ải, và sinh được 2 người
con trai. Doanh Chính vẫn không hay biết, vẫn theo yêu cầu của mẫu
hậu, phong Lao Ải làm Trường Tín Hầu 长信侯, đồng thời ban cho
mấy ngàn nô tì và thực ấp ở Sơn Dương 山阳.
Một
ngày nọ, Lao Ải cùng đại thần uống rượu, sau khi uống say đôi bên tranh cãi.
Lao Ải miệng xuất cuồng ngôn:
Ta là giả phụ của Tần Vương, ông dám cùng ta
đấu khẩu, lẽ nào không biết thấp cao?
Vị đại
thần nọ không cam tâm chịu nhục, đem lời ấy nói lại với Tần Thuỷ Hoàng. Doanh
Chính nghe được, vô cùng phẫn nộ, bí mật cho người điều tra hư thực. Mật báo
nói rằng, Lao Ải vốn không phải là người bị hoạn, quả thực có việc thông gian
cùng Thái hậu và đã sinh con.
Lao Ải
biết tin, trong tình hình khẩn cấp đã nguỵ tạo chiếu thư điều động vệ binh đánh
cung Hàm Dương 咸阳. Tần Thuỷ Hoàng lệnh cho ngự lâm quân đánh địch, binh
của Lao Ái nhanh chóng bị đánh tan, Lao Ải bị bắt. Doanh Chính hạ lệnh cho xe
xé xác, lại diệt tam tộc, sai binh tra xét Ung cung, bắt và giết 2 người con
riêng của Triệu Cơ. Triệu Cơ cũng bị giam, mấy năm sau thì chết.
Có thể
thấy, những suy đoán của Triệu Mẫn không phải là không có lí.
Ngoài
ra, theo lễ pháp, Hoàng hậu là chủ của hậu cung, Tần Thuỷ Hoàng rất sợ Hoàng hậu
đối với mình bất trung, chỉ hi vọng hoàng quyền chí cao vô thượng trong tay
mình, cho nên mới trì hoãn việc lập Hậu. Đồng thời, thái độ hành vi xử thế của
người đẹp nơi hậu cung của triều Tần cũng khiến cho Tần Thuỷ Hoàng bất mãn. Người
đẹp hậu cung đa số vốn là con dân của 6 nước, họ quên đi việc quốc vong chủ nhục
ngày trước, chỉ một lòng làm cho Tần Thuỷ Hoàng vui thích. Theo Tần Thuỷ Hoàng,
“chủ nhục thì thần tử” mới đúng đạo lí, vì thế xem thường sự bất trung trinh của
họ. Nhân đó mặc dù hàng ngày cùng cung nữ điên loan đảo phụng, tầm hoan tác lạc,
nhưng chưa từng nhắm đến họ.
Về việc
Tần Thuỷ Hoàng coi trọng quan niệm trinh tiết, có học giả tiến hành chứng minh:
Đương
thời, nước Tần có một quả phụ tên Thanh 清,
chồng mất khi còn rất trẻ, bà trước sau giữ tiết, cần kiệm, Tần Thuỷ Hoàng rất
tán thưởng, đã phá cách ban cho ngồi bên cạnh. Chế độ đẳng cấp của triều Tần rất
nghiêm nhặt, cho dù là Thừa tướng đương triều, lúc lên triều cũng chỉ đứng. Một
quả phụ nhận được sự đãi ngộ như thế quả thực là khó có. Ngoài ra, Tần Thuỷ
Hoàng còn xây cho bà ta Hoài Thanh đài 怀清台,để
biểu dương tiết hạnh, đến nay tại đất Thục hãy còn có Đài sơn 台山, cũng được gọi là Trinh Nữ sơn 贞女山, tương truyền đây chính là nơi ở của quả phụ nọ.
Về việc
không lập Hậu của Tần Thuỷ Hoàng, Trương Mẫn còn đưa ra một cách nhìn khác, tức
sau khi Tần Thuỷ Hoàng thống nhất 6 nước, các người đẹp của 6 nước phương đông
hết thảy được sung vào hậu cung của Tần Thuỷ Hoàng. Từ trong số đó tuyển chọn một
người vừa có danh môn vừa hiền thục xinh đẹp cũng không phải là một việc đơn giản.
Huống hồ Tần Thuỷ Hoàng sau khi thống nhất 6 nước, cho rằng mình công đức vô lượng,
thậm chí hơn cả Tam Hoàng Ngũ đế - các bậc Thánh vương cổ đại, tiêu chuẩn Hoàng
hậu không thể xác định, nên việc tuyển chọn Hoàng hậu càng khó.
Chỉ một
mình Trương Mẫn đưa ra nhiều quan điểm như thế, tính phức tạp của vấn đề hiện
rõ.
Đối với
nguyên nhân Tần Thuỷ Hoàng không lập Hậu, học giả các đời đưa ra các loại đáp
án, nhưng ai đúng ai sai, đến nay vẫn chưa có kết luận.
Huỳnh Chương Hưng
Quy Nhơn 04/12/2015
Nguyên tác Trung văn
TẦN THUỶ HOÀNG VỊ HÀ BẤT LẬP HẬU
秦始皇为何不立后
Trong quyển
TRUNG QUỐC VỊ GIẢI CHI MÊ
中国未解之谜
Tác giả: Hải Tử 海子
Trung Quốc Hoa Kiều xuất bản xã, 2013
Thư Mục:
Nghiên Cứu - Dịch Thuật